موعود جهانی در عقاید مشترک مذهب ها و ملت ها

 

در منابع زرتشتی

 

درست روشن نیست که زرتشت پیغمبر یا مردی حکیم و خیرخواه بشر بوده است.(۱) و آنچه به نام اوست تا چه حد از تحریف و دگرگونی سالم مانده است. در منابع اصلی زرتشتی که زرتشتیان کتب مقدس خود می دانند، زرتشت معتقد بوده پیوسته دو نیروی متضاد خیر و شر یا نور و ظلمت به نام های «اومر مزدا» یا «یزدان» منبع روشنایی و دانش وسیع، و دیگری به نام «اهریمن» منشأ جهل و تاریکی و فساد، در کشمکش و نزاع هستند، تا زمانی که «سوشیانت» «سوشیانس» یعنی نجات دهنده ی دنیا که در هزاره ی سوم بعد از زرتشت می آید ظهور کند و این زد و خورد سرانجام به شکست کامل اهریمن پایان پذیرد و ظلم و فساد و شر و بدی بکلی از جهان ریشه کن شود. یکی از صاحب نظران که در این باره تحقیقاتی نموده است می نویسد:

«موضوع تقابل نور و ظلمت در روز نخست در تعالیم زرتشت یک اصل منطقی بوده و بعدها موبدان زرتشتی آن را به صورت دوگانه پرستی «ثنویت» و دو خدای خالق خیر و شر و نور و ظلمت واحترام به آتش و پرستش آن در آورده اند، با این که تعالیم اولیه ی زرتشت با آئین اخلاقی و طریقه ی یکتاپرستی هماهنگ بوده است».

(۲)

تقابل نور و ظلمت و کشمکش آنها تا پایان روزگار (نه به عنوان دو خالق خیر وشر) در اسلام نیز آمده است، و به صورت تقابل حق و باطل، ابراهیم و نمرود،‌ موسی و فرعون، پیغمبر اسلام و ابوجهل، امیرالمؤمنین و معاویه و روشن تر بگوئیم : آئین الهی و شیطان ومهدی موعود و دجّال دیده می شود.

با این که طبق نوشته ی محققین تمام کتب زرتشتی دستخوش تغییر و تحریف شده است، مع الوصف پیشگویی های زرتشتی راجع به نجات دهنده در کتابهای «زند و هومن یسن» و «جاماسب نامه» و سایر منابع کنونی زرتشتیان با جزئی اختلاف که از تصرف بعدی ناشی شده است، با اخبار اسلامی و آنچه شیعیان جهان درباره ی «امام زمان» (عج) نقل کرده اند و بدان ایمان دارند مطابقت کامل دارد.

«و هومن یسن» تفسیر قسمتی از «اوستا» کتاب منسوب به زرتشت است که توسط صادق هدایت از متن پهلوی به فارسی کنونی برگردانده شده، و به عنوان «مسئله رجعت و ظهور و در آئین زرتشت» چاپ و منتشر شده است .

دو باب آخر «جاماسب نامه» نیز مشتمل بر پیشگویی های زرتشت از زبان «جاماسب» حکیم خطاب به «گشتاسب» پادشاه وقت که به آئین زرتشت گرویده بود، با چند کتاب دیگر راجع به موعود آخرالزمان توسط صادق هدایت از متن پهلوب ترجمه شده و به وسیله حسن قائمیان دوست وی به نام «ظهور و علائم ظهور» منتشر شده است.

در «جاماسب نامه» جاماسب حکیم شاگرد زرتشت از قول وی خبر می دهد که پیش از ظهور سوشیانس (نجات دهنده ی دنیا) پیمان شکنی و دروغ و بی دینی در جهان رواج می یابد و مردم از خدا دوری جسته، ظلم و فساد و فرومایگی آشکار می گردد. همین ها نیز اوضاع جهان را دگرگون ساخته‌، زمینه را برای ظهور و نجات دهنده ی دنیا مساعد می گرداند.

در «جاماسب نامه» که گفتیم به پیوست «زند و هومن یسن» چاپ شده است، می خوانیم : «وقایعی که مصادف با ظهور میشود عبارت است از علامات شگفت انگیزی که در آسمان پدید می آید و دالّ بر آمدن «خرد شهر ایزد»(۳) می باشد، و فرشتگانی از شرق و غرب به فرمان او فرستاده می شوند و به همه ی دنیا پیام می فرستد، اما اشخاص شرور او را انکار می کنند و کاذب می شمارند، و نگهبانان پیروزگر در آسمان ها و زمین ها در برابر او سر فرودمی آورند» .(۴)

در «جاماسب نامه» گشتاسب پادشاه وقت می پرسد: وقتی «سوشیانس» ظهور کرد چگونه فرمانروائی و دادستانی می کند و جهان را چطور اداره خواهد کرد و چه آئینی دارد؟ جاماسب در پاسخ وی می گوید: سوشیانس (نجات دهنده ی دنیا) دین را به جهان روا (رایج) کند و آز و نیاز (فقر و تنگدستی) همه را تباه کند و اهریمن را از دامان (آفریدگان) باز دارد و مردمان گیتی هم منش (همفکر) و هم گفتار وهم کردار باشند.(۵)

می بینیم که این علائم چقدر با اعتقاد ما درباره ی مهدی موعود(عج) شباهت دارد.

پـی نوشت ها:

۱- مورخان وجود او را از ۶۶۰ تا ۱۵۰۰ قبل از میلاد دانسته اند.

۲- تاریخ جامع ادیان – علی اصغر حکمت – ص۳۱۹.

۳- نام دیگر«سوشیانت» نجات دهنده دنیاست.

۴- زند و هومن یسن، ص۲۵.

۵- زند و هومن یسن، ص۱۲۱،۱۲۲.